Page 175 - Demo

Revolucioni laburist n%u00eb Britanin%u00eb e pasluft%u00ebsBritania e Madhe fitoi luft%u00ebn, por kishte humbur nj%u00ebher%u00eb e p%u00ebrgjithmon%u00eb rolin e saj si fuqi e madhe bot%u00ebrore. N%u00eb Evrop%u00eb, ndikimi anglez ra ndjesh%u00ebm si rezultat i rritjes s%u00eb ndikimit amerikan dhe atij sovjetik.N%u00eb zgjedhjet e korrikut 1945 fitoi Partia Laburiste, e cila formoi qeverin%u00eb e re me n%u00eb krye Klement Atli (Clement Atlee). Programi laburist p%u00ebrmbante si pik%u00eb kryesore nd%u00ebrtimin e t%u00eb ashtuquajturit welfare state (Shteti i Mir%u00ebqenies), i cili synonte t%u00eb ofronte sh%u00ebrbimet sh%u00ebndet%u00ebsore baz%u00eb p%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb dhe arsimin publik falas, si dhe nd%u00ebrtimin e nj%u00eb sistemi sigurimesh, n%u00eb rast papun%u00ebsie. Mes viteve 1946-1948 u krijua Sh%u00ebrbimi Sh%u00ebndet%u00ebsor Komb%u00ebtar (q%u00eb ofronte sh%u00ebrbime falas), sistemi i kontributeve p%u00ebr sigurimet shoq%u00ebrore, nj%u00eb program p%u00ebr nd%u00ebrtimin e banesave sociale etj. Megjithat%u00eb, rim%u00ebk%u00ebmbja nuk ishte e leht%u00eb p%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb. Shum%u00eb familje vazhduan t%u00eb p%u00ebrballeshin me varf%u00ebri dhe kufizime materiale, nd%u00ebrsa racionimi i ushqimit vazhdoi edhe pas luft%u00ebs.Nj%u00eb tjet%u00ebr element i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm i programit ishte dhe forcimi i rolit t%u00eb shtetit n%u00eb ekonomi. Shum%u00eb sektor%u00eb ky%u00e7 t%u00eb ekonomis%u00eb u shtet%u00ebzuan, si: postat, aviacioni civil, industria e qymyrit, e %u00e7elikut etj. P%u00ebr t%u00eb financuar masat e m%u00ebsip%u00ebrme, Atli u detyrua t%u00eb rriste taksat, t%u00eb bllokonte rritjen e pagave e pensioneve dhe t%u00eb thellonte borxhin e jasht%u00ebm, sidomos kundrejt SHBA-s%u00eb. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, u krijuan kushtet q%u00eb ekonomia britanike jo vet%u00ebm t%u00eb p%u00ebrballonte v%u00ebshtir%u00ebsit%u00eb e shkaktuara nga lufta, por edhe t%u00eb p%u00ebrmir%u00ebsonte nivelin e jetes%u00ebs n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb t%u00eb ndjeshme.Krahas v%u00ebshtir%u00ebsive ekonomike, Britania u p%u00ebrball edhe me l%u00ebvizjet p%u00ebr %u00e7lirim komb%u00ebtar, q%u00eb mor%u00ebn hov pas Luft%u00ebs s%u00eb Dyt%u00eb Bot%u00ebrore n%u00eb kolonit%u00eb e saj. P%u00ebr shkak t%u00eb dob%u00ebsis%u00eb s%u00eb pasluft%u00ebs dhe politikave paq%u00ebsore laburiste, qeveria Atli, me p%u00ebrjashtim t%u00eb l%u00ebvizjeve komuniste, nuk i kund%u00ebrshtoi me forc%u00eb aspiratat %u00e7lirimtare t%u00eb kolonive, kryesisht n%u00eb Azi. Gradualisht, shum%u00eb vende fituan pavar%u00ebsin%u00eb, duke filluar me Indin%u00eb n%u00eb vitin 1947. Lidhjet ekonomike, politike dhe financiare t%u00eb Britanis%u00eb me ishkolonit%u00eb e saj mor%u00ebn forma t%u00eb reja n%u00eb kuadrin e Komonuelthit Britanik. Nj%u00ebkoh%u00ebsisht, emigracioni nga ish-kolonit%u00eb u rrit, duke e b%u00ebr%u00eb shoq%u00ebrin%u00eb britanike gjithnj%u00eb e m%u00eb t%u00eb larmishme. Komunitete nga India, Pakistani, Karaibet dhe Afrika kontribuuan n%u00eb jet%u00ebn ekonomike dhe kulturore t%u00eb vendit, por u p%u00ebrball%u00ebn edhe me diskriminim dhe v%u00ebshtir%u00ebsi integrimi.Britania %u00ebsht%u00eb an%u00ebtare themeluese e NATO-s dhe nj%u00eb nga kontribuueset kryesore t%u00eb q%u00ebndres%u00ebs evropiane p%u00ebrball%u00eb bllokut lindor komunist.Klement Atli, 1952Nju Delhi (Indi), ver%u00eb 1947126.7 Britania (1945%u20132000)Kryeministrja britanike, Margaret The%u00e7er (Margaret Thatcher) kishte dob%u00ebsi p%u00ebr %u00e7antat e dor%u00ebs (handbag). Asaj i p%u00eblqente q%u00eb ta konsideronte %u00e7ant%u00ebn si %u201cvendin m%u00eb t%u00eb sigurt n%u00eb Downing Street%u201d (rezidenca e kryeministrit). K%u00ebshtu, origjina e p%u00ebrdorimit t%u00eb foljes to handbag (t%u00eb trajtosh dik%u00eb pa m%u00ebshir%u00eb) rrjedh nga stili i ashp%u00ebr i udh%u00ebheqjes s%u00eb kabinetit qeveritar nga ana e The%u00e7erit. Grimc%u00eb historike173